Flytjendur » Sigur Rós » Um flytjanda
Sigur Rós
Sigur Rós
Leiðir þeirra Jóns Þórs Birginssonar (Jónsi) gítarleikara og söngvara, Georgs Hólm bassaleikara og Ágústs Ævars Gunnarssonar trommara lá fyrst saman í kaffiteríu Iðnskólans fyrir jólin 1993. Þeir höfðu allir verið að fást við tónlist að einhverju marki. Jónsi hafði verið að spila með ónafngreindum strákum í Mosfellsbæ, en Georg og Ágúst höfðu m.a. verið með bílskúrssveitunum Korn og Föss. Þeir ákváðu í sameiningu að skreppa í nýtt 8 rása hljóðstúdíó í Fellahelli og sjá hvað kæmi út úr því. Undir hljómsveitarheitinu Victory Rose hljóðrituðu þeir lagið Fljúgðu á einum sex klukkustundum. Lagið komst inn á safnplötuna Smekkleysa í hálfa öld. Jónsi tók þátt í Músiktilraunum með félögum sínum úr Mosfellsbæ undir hljómsveitarheitinu Bee Spiders og töldu margir bandið vera einhverskonar grín, en þó var hún valin athyglisverðasta hljómsveit keppninnar en komst ekki í úrslit.
Victory Rose hafði tekið upp Sigur Rósar nafnið þegar þeir hófu að taka upp sína fyrstu plötu, Von, í hljóðverinu Hvarf í Mosfellsbæ árið 1995. Sökum peningaskorts náðu þeir ekki að koma plötunni út fyrir jólin það ár eins og vonir höfðu staðið til. Meðan á upptökum plötunnar stóð fór Georg í kvikmyndanám, Jónsi tók öðru sinni þátt í Músíktilraunum með félögum sínum í Bee Spiders en varð ekki ágengt í keppninni frekar en áður. Þá stóð hljóðverið sjálft í flutningum úr Mosfellsbæ í Borgartún í Reykjavík og hóf þar starfsemi undir heitinu Núlist. Þar héldu þeir félagar áfram að hræra í upptökunum, auk þess sem hljómborðs og gítarleikarinn Kjartan Sveinsson bættist í hópinn.
Platan Von kom út á vegum Smekkleysu haustið 1997. Útgáfan var hluti af útgáfuseríu sem nefndist Skært lúðrar hljóma. Aðrar plötur þessarar seríu voru t.d. plötur Andhéra, Kvartett Ó. Jónson og Grjóna, Á túr og plata sem sigurvegarar Músíktilrauna 1997 Soðin fiðla gerði, en Jónsi var þeim piltum innan handar og ljáði þeim rödd sína í einu laga hennar undir listamannaheitinu Mónó.
Platan Von seldist ekkert sérstaklega vel, tónlistin þótti frekar þung og tormelt.
Að undirlagi Ísars Loga aðalritstjóra rokktímaritsins Undirtónar réðust þeir Sigur Rósar drengir í að fá ýmsar framsæknar rokksveitir til að endurhljóðblanda nokkur lagana á plötunni Von á nýjan leik og var þeirri útgáfu gefið heitið Von brigði sem kom út í ágúst 1998. Meðal þeirra sem komu að því verki voru hljómsveitinar ILO, Gus Gus og múm, auk þess sem meðlimir Sigur Rósar tóku sjálfir í gegn lagið Leit að lífi, og frískuðu það all verulega, en sú útgáfa lagsins náði nokkrum vinsældum.
Sigur Rós átti þó nokkrar hugmyndir sem ekki höfðu komist að á Von og héldu þeir áfram að þróa þær fyrir næstu plötu sína sem fyrirhugað var að gefa út fyrir jólin 1998. Þegar til kom voru þeir ekki sáttir við útkomuna og ákváðu að vinna efnið betur og frestuðu útgáfunni. Ýmsar hugmyndir voru dregnar upp, m.a. að syngja inn enska texta en sú hugmynd var þó fljótlega blásin af. Þegar endurskoðun plötunnar var á lokastigi ákvað trommuleikarinn að hætta með sveitinni og snúa sér að myndlistarnámi.
Þeir leituðu ekki langt yfir skammt eftir trommara, fundu Orra Pál Dýrason í hljómsveitinni Nova sem deildi með þeim æfingarhúsnæði á þessum tíma. Fyrstu tónleikar sveitarinnar með þessari uppstillingu voru í Íslensku óperunni á útgáfudegi plötunnar Ágætis byrjun, þann 12. júní 1999.
Smekkleysa hafði varan á sér þar sem fyrri plötur sveitarinnar höfðu ekki selst í háu upplagi, innan við 500 eintök af hvorri plötu. En reiknuðu þó með að ná að selja plötuna í s.s. 1000 -1500 eintökum. En þá bar svo við að 1500 eintökin hurfu á örfáum dögum og í rúm tvö ár var platan meðal söluhæstu platna hér heima. Hróður plötunnar flaug út fyrir landsteinanna og skyndilega, öllum að óvörum var nafnið Sigur Rós eitt stærsta nafn íslenska rokksins á erlendri grund síðan Sykurmolarnir höfðu rutt ísin nokkrum árum áður.
Breska plötufyrirtækið FatCat náði samningi við sveitina og fyrsta smáskífan á því merki, Svefn-g-englar, kom út stuttu síðar. Myndband var gert við lagið með meðlimum leikhópsins Perlan. Lagið Ný batterí kom út á smáskífu í maí árið 2000 og innihélt lögin Rafmagnið búið, Bíum bíum bambaló, Dánarfregnir og jarðafarir ásamt Ný batterí. Í september 2001 kom út myndbandið við lagið Viðrar vel til loftárása sem gerist á sjötta áratugnum og fylgir eftir sögu tveggja ungra drengja.
Árið 2000 lagði sveitin Hilmari Erni Hilmarssyni lið með tónlistarfluttningi í kvikmyndina Englar Alheimsins og ári síðar kom út EP platan Rímur sem hljómsveitin vann með Steindóri Andersen.
Árið 2002 kom þriðja plata sveitarinnar sem er oftast kölluð Svigaplatan og þau átta lög sem platan geymir voru nafnlaus. Ein smáskífa kom út af plötunni sem var lag númer 1, oftast kallað Vaka. Ítalska leikstýran og ljósmyndarinn Floria Sigismundi gerði myndband við lagið árið 2003. Myndbandið náði athygli MTV sjónvarpsstöðvarinnar og var valið besta myndband ársins 2003 á Evrópsku MTV verðlaununum það árið.
Árið 2003 kom svo út nítján laga plata með lögum úr kvikmyndinni Hlemmur. Platan var gefin út í takmörkuðu upplagi og ekki sett í almenna dreifingu.
Árinu 2003 var að mestu varið í hljómleikaferðir og hliðarverkiefni. Í lok sumars árið 2003 samdi hljómsveitin tónlist við dansverk Merce Cunningham, Split Sides, ásamt Radiohead.
Árið 2004 fór að mestu í að semja og taka upp fjórðu plötu sveitarinnar, Takk... Platan var gefin út í september 2005 og varð fljótt þeirra mest selda plata til þessa og náði að tilla sér á vinældarlista víða um heim. Takk... náði 16. sæti í Bretlandi og 27. sæti í Ameríku. Platan var tekinn upp í hljóðveri sveitarinnar í Mosfellbæ og uppstjórn var í höndum hljómsveitarinnar og Ken Thomas. 3 smáskífur komu út af plötunni; Glósóli, Hoppípolla og Sæglópur. Hljómsveitin fór í þeirra stærsta heimstúr til þessa til að fylgja eftir plötunni og spilaði m.a. í Hollywood Bowl.
Árið 2006 fór hljómsveitin í hljómleikaferð um Ísland og spilaði m.a. á stórtónleikum á Miklatúni í Reykjavík sem var sjónvarpað beint í Ríkissjónvarpinu. Ári síðar kom út kvikmyndin Heima þar sem fylgst er með hljómsveitinni á hljómleikaferðlaginu. Einnig kom út tvíburaskífan Hvarf/Heim sem inniheldur m.a. lögin sem heyrast í myndinni. Einfalt á litið er Hvarf rafmögnaða skífan og Heim sú órafmagnaða (sbr. acoustic), en þó er þetta ekki svo einfalt. Hvarf innihélt nýjar upptökur af fimm lögum sem samin voru á nokkrum tímabilum í sögu hljómsveitarinnar. Þrjú þeirra höfðu aldrei verið gefin út á plötu áður, þ.e. annað hvort voru þau tekin upp en ekki notuð á fyrri breiðskífum eða þau náðu ekki upptöku. Hin tvö, Von og Hafsól, eru róttækar endurgerðir af lögum af fyrstu breiðskífu hljómsveitarinnar. Eins og þau sem til þekkja þá voru hvorki Orri né Kjartan gengnir til liðs við sveitina.
Á Heima eru að finna sex lög, en um er að ræða tónleikaupptökur af lögum sem eru að finna á fjórum breiðskífum sveitarinnar. Þessi lög eru öll í órafmögnuðum búningi og voru tekin upp vorið 2007.
23. júní 2008 kom út fimmta breiðskífa sveitarinnar sem heitir Með suð í eyrum við spilum endalaust. Það er margt sem aðgreinir þá plötu frá fyrri verkum sveitarinnar. Fyrir það fyrsta þá var hún ekki tekin upp og unnin af stærstum hluta í hljóðveri sveitarinnar í Álafoss-hvosinni. Upptökur fóru fram í New York, London, Havana á Kúbu og í Sundlauginni í Mosfellsbæ. Á plötunni er að finna fyrsta lagið sem Jónsi syngur á ensku og er það lokalagskífunnar, "All Alright". Eitt lag er sungið á vonlensku en hin eru öll sungin á íslensku. Platan var öll samin, tekin upp og hljóðblönduð árið 2008 og fyrir vikið má heyra mikla spilagleði og almenna gleði í lagasmíðum sveitarinnar, sem er e.t.v. ný fyrir sumum aðdáendum sveitarinnar. Upptökum stjórnaði hinn virti upptökustjóri Flood ásamt meðlimum sveitarinnar. Flood heitir réttu nafni Mark Ellis og hefur stjórnað upptökum á fjölda annálaðra breiðskífa með tónlistarmönnum á borð við U2, PJ Harvey, Smashing Pumpkins, Nine Inch Nails, Goldfrapp o.s.frv.